Wijkbewoners  

 
Markthalle Neun, Slow Food in Kreuzberg
15 april 2013

 

Iedereen die Berlijn ooit heeft bezocht is wel eens in Kreuzberg geweest. Overheersend is de alom aanwezige graffiti en de bizarre gewoonte werkelijk ook elk beschikbaar oppervlak af te plakken, geen lantaarnpaal en verkeersbord wordt daarbij gespaard. De zichtbaarheid van de aangeplakte boodschap is een kort leven beschoren, grote kans dat de posters van gisteren vandaag zijn over geplakt.

 

 

Het leven in Kreuzberg speelt zich grotendeels op straat af en ook steeds meer langs de Spree. Oorspronkelijke bewoners, nieuwe instroom, migranten, hippe gasten, anarchisten, kunstenaars en toeristen, het kruist elkaar in de openbare ruimten en heeft eigen plekken in de wijk om gelijkgestemden te treffen. Kreuzberg is daarmee van iedereen en bovenal grootstedelijk. De wijk is een kakofonie van geluiden, kleuren en bewegingen. De stilte zoeker zal in deze wijk wel een paar hoeken moeten omslaan, om in rustiger vaarwater te geraken.

 

 

Temidden van dit alles ligt Markhalle Neun. Op het eerste gezicht lijkt er nog niets uitzonderlijks aan de hand. Gevelreclames van de Aldi en de Kik bij de ingang van de hal geven de suggestie dat deze discounters zich hier ook daadwerkelijk ophouden en aangezien Kreuzberg geen luxe eiland is, lijkt deze gevelreclame feitelijk wel passend in het beeld.
Maar het is wel even slikken, zo’n prachtige historische markthal, je krijgt direct visioenen van prachtig opgestapeld fruit, balen vol met geurige kruiden en verse vismoten. Ondertussen realiseer je je dat dergelijke taferelen niet meer van deze tijd zijn en accepteer je schoorvoetend dat de werkelijkheid afstandelijk en rommelig is.

Binnengekomen is het verbazen. Ja de Kik en de Aldi houden hier inderdaad domicilie, helaas wel. Maar ook: deze markthal is prachtig en grotendeels nog authentiek, de geuren en kleuren van de uitgestalde waren zijn overweldigend. Wat is dit voor een plek? Gaan Aldi, Kik en Slow Food dan zomaar samen? Wat een bijzondere combinatie. En Slow Food in Kreuzberg? Het is een nieuw beeld dat even moet bezinken.

 

 

Markthalle Neun is een jong initiatief, opgestart in 2011 als buurtinitiatief door drie voortvarende ondernemers. In de entreehal een groot roze aanplakbiljet waarop de drie aangeven wat hun verwachting is en dat ze met vallen en opstaan, met experiment en lering in gezamenlijkheid met de overige participanten een succes van deze markthal zullen maken. Hun enthousiasme trekt ondernemers (in spe) aan en inmiddels is de hal gevuld met een pallet aan ondernemers die biologisch en of streekgebonden ambachtelijk geproduceerde verse waren aanbieden.

Overal statafels, zithoeken en kleine terrasjes. Je koopt iets lekkers en je schuift gewoon aan. Traditionele Duitse gerechten worden verorberd naast Italiaanse pasta’s en Turkse lekkernijen. Pasteitjes, quiches, wijnproeverijen, ter plekke gerookte vis, torenhoge taarten, een keur aan kaasjes, voor elk wat wils. Het water loopt je in de mond, de kwaliteit druipt van de producten af.

 

 

Het is er erg druk en de zaken gaan goed zo te zien. De huurcontracten van de KiK en de Aldi zijn reeds opgezegd zodat er op termijn nog meer vloeroppervlak voor de markt beschikbaar komt. Echter, om het initiatief goed te doen landen wordt de versmarkt vooralsnog twee dagen in de week georganiseerd. Het is de bedoeling toe te werken naar een weekmarkt. Op de overige dagen ligt de markthal er overigens niet stil bij. Steeds vaker vinden er speciaalmarkten, theaterfestivals en proeverijen plaats evenals events waartoe  jongeren zich voelen aangetrokken.

Ondanks de drukte op de marktvloer straalt de markthal rust uit en vormt een weldadige oase in het soms oververhitte Kreuzberg. Markthalle Neun heeft zondermeer een nieuwe dimensie aan de wijk toegevoegd. Het initiatief vormt een afspiegeling van sociale integratie, groen denken en nieuwe economische kansen. Het is zo’n plek die als een steen in de vijver niet alleen het vermogen heeft de locatie zelf, maar ook de wijdere omgeving te beroeren. Grote kans dat Markthalle Neun in het immer bewegende Berlijn wel eens een blijvertje zal zijn.




Er zijn nog geen reacties
Stattbad Wedding, expo en co-working space
13 april 2013

 

Verstopt in de Berlijnse wijk Wedding ligt het voormalige Stattbad. Goed bereikbaar met de S-bahn, maar ver weg van de gebaande paden voor toeristen en ook voor vele Berlijnse ingezetenen. De wijk is relatief arm, gentrification heeft (nog) niet toegeslagen.

Op zoek naar nieuwe initiatieven gerealiseerd in leegstaande gebouwen banen we ons voor een aantal dagen een weg door Berlijn. Als geen andere stad in Europa heeft Berlijn een overvloed aan vervallen panden die letterlijk schreeuwen om nieuwe gebruikers en grote leegten die genoeg plaats hebben voor nieuwe eigentijdse bestemmingen. Berlijn is één groot experiment. Hier borrelt en gist het. Europa is in mineur, het achterland van Berlijn loopt leeg en de metropool Berlijn is in transitie. Het zijn met name ondernemende bewoners die met minimale middelen ruimte en context weten te vervlechten, waardoor nieuwe inhoud en ervaringen ontstaan en waarde aan de stad wordt toegevoegd.

 

Werk van Alias, Expo Dissidents, voormalig Stattbad Wedding

Het voormalige binnenzwembad van Wedding is nu een co-working space en bar annex expositieplek. OPEN WALLS Gallery opende er vrijdag 12 april haar expositie ‘Dissidents’, een expositie die inzoomt op urban art. Hier geen breedvoerige openingstoespraak van de galleriehouder terwijl bezoekers het obligate wijntje drinken, maar een korte uitleg voor elke bezoeker bij de entree wat waar te zien is en voor iedereen een stempel op de hand als bewijs van betaling. De dressing code is zwart en de gemiddelde galerie bezoeker 30 jaar.

 

Voormalig zwembad Stattbad Wedding

De sfeer is ontspannen, met een flesje bier in de hand slentert het publiek door de voormalige doucheruimten, kleedkamers, zwembad en over de publieke tribunes.  Het publiek is deels van niet-Duitse afkomst, we horen heel wat talen om ons heen en de Zweedse stagiaire van de Gallery praat ons bij over de ins en out van de expositie. Het aangeboden materiaal is indrukwekkend. Er worden mooie namen geëxposeerd, althans wel voor hen die thuis zien in Street Art. Toch schittert hier het gemiddelde publiek dat doorgaans een opening van een expositie bijwoont, door afwezigheid.

 

Co-work space in het voormalig binnenzwembad van Wedding

Het is niet de kwaliteit van het geëxposeerde materiaal, het is eerder de rauwe plek en het stadsdeel dat afschrikt. Onbekend maakt nog steeds onbemind. De plek staat nog niet op de lijstjes van ‘places to be’, hetgeen puur het gevolg is van de ligging. Als het Stattbad in Prenzlauerberg of Kreuzberg had gelegen, was deze locatie zondermeer opgenomen en wellicht zelfs met stip genomineerd. Voor het nu is deze plek daarmee (nog) voorbehouden aan de Berlijnse Yuki, de Young Urban Kreative International, immer op zoek naar sfeer en  context en de plekken die er toe doen.




Er zijn nog geen reacties
Prefereert het eigen belang bij burgerparticipatie?
27 maart 2013

 

Not in my back yard. Het nimby effect zit sterk ingebakken bij velen. Gisteravond organiseerde de gemeente Zutphen een arenaconferentie om samen met aanwezigen te komen tot een aantal optimale varianten inzake de verbouwing van het Broederenkerk/kloostercomplex tot een eigentijds cultuurcomplex.

Hoe krijgen we burgerparticipatie van de grond waarbij het accent ligt op overstijgend denken en niet op het verdedigen van eigen belangen? Maar ook, hoe krijg je vertegenwoordigers uit alle geledingen en leeftijdsklassen aan tafel?

Gisteravond was met name de leeftijdsklasse vanaf 60 jaar en ouder vertegenwoordigd. De jongere mensen in de zaal, waren in functie, ze vertegenwoordigen de gemeente of een andere betrokken partij in de organisatie van de avond. Waar waren de andere leeftijdsgroepen? Zijn alleen 60 plussers geïnteresseerd in een dergelijk cultuurcluster? Dat geloof ik niet. Toch waren op deze avond al helemaal geen jongeren en nagenoeg geen dertig/veertigers afgekomen, ondanks het feit dat deze avond ook wel via social media was aangekondigd. Nu kan het natuurlijk ook zijn dat jonge mensen de gemeente niet volgen via social media. Wat dat betreft valt er nog een wereld te winnen: Op welke wijze betrekt de gemeente de burger bij participatie en hoe zorgen we er met elkaar voor dat alle generaties aan tafel zitten en meedenken?

 

Burgerzaal, arenaconferentie Broederenklooster

Gisteravond lag de nadruk met name op de stedenbouwkundige invulling van het te realiseren cultuurcluster. Door toevoeging van 1 of twee vleugels nieuwbouw wordt het gemankeerde hof – op dit moment slechts omsloten door twee wanden – weer een besloten kloosterhof en kunnen in het complex zowel de reeds aanwezige functies (de bibliotheek en het Stedelijk Museum) worden gecontinueerd als ook extra functies worden toegevoegd zodat een aantrekkelijk cluster gaat ontstaan zowel voor bewoners als voor toeristen.

Het huidige hof bij het complex biedt ruimte aan het Gideon monument, in 1950 opgericht ter nagedachtenis aan slachtoffers van de tweede wereldoorlog en dit bleek de splijtzwam. Aanwezige bewoners verdeelden zich feitelijk over twee kampen. Vanuit het ene kamp werd een sterke lobby gevoerd feitelijk zo weinig mogelijk aan de plek te veranderen. Deze groep beoogt rust en ruimte om tijdens de nationale dodenherdenking blijvend de mogelijkheid te hebben op deze plek de oorlogsslachtoffers te kunnen herdenken. Verplaatsing van het monument naar een andere door de oorlog verstoorde plek in de stad, is voor deze groep niet aan de orde

 

 

De andere groep zoomde niet alleen in op de ruimtelijke varianten die werden aangeboden, maar ook op het nut en noodzaak van de clustering. Maar ook hier, veel eigen deelbelangen waardoor een overstijgend belang niet altijd kon worden bereikt. Daar zit natuurlijk ook de angel, hoe stijg je als belanghebbende boven het niveau van inspraak op de eigen onderdelen uit naar constructieve samenwerking aan het grotere belang? Maar toch, ondanks die angel, wel een aantal rake opmerkingen die als waardevolle aanvullingen op de conceptvarianten door de gemeente konden worden meegenomen.

De avond werd treffend afgesloten door de woorden van een heer op leeftijd. Hij verweet het gros van de aanwezigen dat ze daar enkel en alleen zaten om hun eigen wensen na te jagen, ondanks het feit dat ze nog maar kort van leven hadden en hij hekelde het feit dat ze daarbij al helemaal geen oog hadden voor de belangen, wensen en noden van jongere generaties, de toekomstige gebruikers van het complex. Deze spreker had gelijk. Dat is inderdaad de vraag die deelnemers aan dergelijke bijeenkomsten zich moeten stellen: zit ik hier enkel en alleen voor mijn eigen belang of ben ik in staat ook de belangen van anderen te borgen en vanuit een groter geheel naar het gebeuren te kijken?




Er zijn nog geen reacties
 

Archief