Leefbaarheid tagged with 'festival'  

 
Is Zutphen het best bewaarde geheim van Nederland?
20 september 2013

 

Deze week organiseerde de gemeente Zutphen een talkshow over de toekomst van de stad met op het netvlies het jaar 2025. Met gerenommeerde sprekers op het podium, o.a. Gerard Marlet (Atlas van Nederlandse gemeenten) maar ook lokale sprekers met spraakmakende initiatieven die naar meer smaakten. Zo verkondigde de directeur van het Internationaal Cello Festival dat Zutphen het best bewaarde geheim van Nederland is.

De boodschap van Marlet was eenduidig: De kracht van Zutphen is de kleine schaal, het stedelijke karakter en de omringende landschappelijke kwaliteit. Wees je van die kracht bewust. Maar ook: de IJssel is een barrière voor de rest van het land en het economisch tij belooft niet veel goeds voor Oost Nederland. Versterk dus je binnenstad, stimuleer een gevarieerde detailhandel en bezuinig bovenal niet op cultuur. Met andere woorden, zorg dat je kwaliteit levert en als stad iets bijzonders hebt te bieden.

 

Infomarkt rondom talkshow Zutphen 2025 

Op het podium werd ook Harm Wesselink genood. Hij is directeur van het Internationaal Cello Festival, een van de paradepaardjes van de stad. Het Cello Festival is ontstaan uit het specifieke DNA van de stad en de aard en de performance van het festival is zodanig dat de rest van Nederland (en de wereld) er steeds iets meer nieuwsgierig naar begint te worden.

Wesselink benoemde feitelijk in een adem de bouwstenen van de stad: Gastvrijheid, stilte en mystiek. Voor hem tevens de ingrediënten waaruit het festival is opgebouwd en waardoor juist ook het cello festival in Zutphen blijvend een plek kon veroveren. “Zutphen is het best bewaarde geheim van Nederland”: zijn verhaal ging zo snel, het was mij niet duidelijk of hij een eigen quote plaatste of citeerde.

Het is een bewering met een bijzondere lading en refereert enerzijds aan het bijzondere karakter van Zutphen maar zegt anderzijds ook dat de stad heel wat in haar mars heeft en dat zulks alleen bij insiders bekend is. In aanvulling op Wesselink: de stad staat bol van schoonheid, zowel de gebouwde omgeving als de natuur, nodigt uit door haar gastvrijheid, bezit een stilte die bijna voelbaar aanwezig is en is doordrongen van eeuwenoude en hedendaagse mystiek.

 

Voorproefje Cellofestival tijdens Zutphen Loungt, juni 2013 


Zutphen heeft altijd een eigen koers gevaren als het op vrij denken aan komt. Er worden vele godsdiensten beleden, maar het verdraagt elkaar goed. De moderne devotie schoot er wortel (as Zutphen Deventer Zwolle) en de antroposofen vonden er een belangrijke thuishaven. Terwijl in de rest van Nederland biologische winkels nog met een vergrootglas moesten worden gezocht, verscheen in Zutphen de een na de andere biologische winkel in het straatbeeld. Evenwicht met de natuur werd in Zutphen al veel langer dan in andere steden van Nederland nagestreefd. De hang naar kennis is altijd groot geweest. Een van de oudste bibliotheken in Europa heeft zijn oorsprong in Zutphen (de Librije) en de stad is al opeenvolgende generaties lang de zetel van de rechterlijke macht. Al deze ingrediënten geven een beeld van een stad die weet wat ze wil en een koers vaart die lang niet altijd parallel loopt met de directe omgeving, maar ook niet met de rest van het land.

Dat Wesselink met het Cellofestival een gouden kans heeft Zutphen onderscheidend, positief en daarmee goed op de kaart te zetten, moge duidelijk zijn. Het festival ademt de sfeer van Zutphen uit: Schoonheid, gastvrijheid, rust en verheven hemelse muziek tegen een historisch grootstedelijk decor dat zo uit de Gouden Eeuw naar de eenentwintigste eeuw is overgelopen.

Een stad op de kaart zetten moet je overigen ook samen doen. Wat dat betreft mogen ook het Chocoladefestival en het Nationale Bokbierfestival zeker niet onvernoemd blijven. Ook deze festivals zijn voortgekomen uit initiatieven van bewoners en ondernemers en zijn inmiddels landelijk bekend. Ze hebben een ding gemeen, ze raken bij de bezoekers een snaar en nodigen uit de stad in een iets rustiger weekend opnieuw te bezoeken om de stilte en schoonheid van Zutphen optimaal te bevatten.

 

Zicht op Zutphen 

Als ik in andere delen van het land het woord Zutphen laat vallen, beginnen ogen te glimmen. Opvallend is de herkenning. Men is er al een keertje geweest en de kennismaking is goed bevallen. Woorden als rust, slenteren, prachtige binnenstad, gastvrijheid, fietsen en leuke winkeltjes worden genoemd en opvallend, velen weten ook het klassieke en mystieke karakter van Zutphen te duiden. Feitelijk kun je niet anders concluderen dan dat Zutphen goed op weg is zich onderscheidend te profileren. Als Zutphen dan ook nog de woorden van Marlet ter harte wil nemen, moet het met Zutphen, ondanks recessie en krimp, wel goed komen.

 




Er zijn nog geen reacties
Afrikafestival Hertme
8 juli 2013

Toen ik een vriendin vroeg of ze zin had mee te gaan naar het Afrikafestival in Hertme werd ik een beetje glazig aangekeken. Hertme? Waar ligt dat?

Hertme is een klein dorpje in de buurt van Borne. That rings a bell. Met pakweg 450 inwoners, gelegen in het sappige groen van het Twentse land. Helaas is de landelijke omgeving tussen Borne en Hertme bijna opgeslokt door nieuwbouwwijken. Ik weet nog dat ik schrok, toen ik jaren geleden vanuit Borne, voor het eerst weer via Hertme naar mijn ouderlijk huis wilde fietsen. Ik woonde in die tijd in Utrecht en was daardoor iets minder op de hoogte van alle nieuwbouwwijken die in Twente als kool uit de grond waren gestampt.

Hertme had altijd al iets speciaals, dat viel me in mijn jeugd al op. Ze hadden er een openluchttheater en mede als gevolg van optredens die daar plaatsvonden, was de blik van Hertme – meer dan de gemiddelde andere dorpen in de omgeving – naar buiten gericht. Het past dan ook helemaal in het plaatje dat uitgerekend hier een Afrikafestival is geland dat inmiddels is uitgegroeid tot festival met internationale faam.

 

 

Dit jaar is het festival voor de 25e keer georganiseerd. De aanleiding voor het eerste festival schijnt feitelijk toeval te zijn geweest. Er was ineens een podium nodig voor een dansgroep uit Burkina Faso. Waar een ander Twents dorp misschien zou hebben getwijfeld over het nut en de noodzaak en de kans van het organiseren van een optreden wellicht zou hebben laten glippen, kon in Hertme het optreden prima landen. De toon was gezet en in de jaren daarna omarmde een schare vrijwilligers uit de plaatselijke gemeenschap de organisatie van het Afrikafestival. Inmiddels heeft het blad Songlines het festival inmiddels uitgeroepen tot een van de beste 25 internationale festivals in Europa.

Je komt aanrijden, de tom tom wijs wel de weg, maar ondertussen zie je ook handgemaakte borden langs de weg staan die de juiste richting duiden. Dit voelt als een warm welkom. En dan die sappige weilanden, nadat je de nieuwbouwwijk het verlaten, het voelt bijna als zondig om hier je auto te mogen parkeren. De kerk met het kerkhof er pal naast en op het aanpalende perceel het openluchttheater dat nu dienst tot als festival terrein. De muziek komt je prettig tegemoet. Tegenover de kerk en vlak daarnaast het goede Twense leven, uitnodigende horeca en terrasjes onder bomen om te verpozen. Wat een schoonheid en weldadigheid. Maar ook wat een rust straalt dit stukje Twente uit.

 

 

Het is de gehele context dat een bezoek aan het festival zo speciaal maakt. De groene omgeving, de swingende en indringende Afrikaanse muziek en de verrukkelijke eetweide met regionaal Afrikaans eten. Nigeria, Kongo, Ethiopië, Ghana en ga zo maar door, ik heb heel wat landen namen zien staan, met allemaal producten uit de eigen nationale keuken. Dit is niet alleen een muziekfestijn, maar ook een eetfestijn voor fijnproevers.

Afgelopen weekend was het drukker dan ooit op dit tweedaagse festival. Ik was er zaterdag en op een gegeven moment leek het festival een beetje te bezwijken onder het eigen succes. Ik hoorde dat die dag zelfs de poorten even gesloten zijn geweest voor nieuwe bezoekers, maar of dat waar is, dat weet ik niet. Het zou wel kunnen kloppen en het paste wel bij het overvolle beeld. Het was er op een bepaald moment gewoon te druk. Het deed afbreuk aan het ontspannen karakter van dit festival. Het werd een beetje hutje mutje.

 

 

Het was ook zo druk dat de prullenbakken uitpuilden, iets wat helemaal niet bij dit goed verzorgde festival past en er waren zoveel bezoekers, dat een aantal eettentjes eerder dan voorzien geheel of gedeeltelijk waren uitverkocht. Niet dat er honger is geleden, dat absoluut niet. Maar het waren lange rijen bij het eetgedeelte en niet elk soort eten was na verloop van tijd nog verkrijgbaar, men was simpelweg door de voorraden heen. Anderzijds, het waren daarmee goede zaken voor de cateraars, het zij hen gegund.

Nu waren we natuurlijk ook verwend. Dit was een festival waar je de optredens van heel dichtbij kon bijwonen, en vaak had je ook nog ruimte om te swingen. Nu was het diezelfde ruimte delen met heel veel meer bezoekers. Als je de aantallen bezoekers van dit weekend als een vaststaand feit neemt, is er feitelijk niets aan de hand. De muziek blijft immers geweldig en opzwepend, de omgeving prachtig groen en het eten nog steeds even lekker. Het is alleen even een andere mindset in vergelijk met de voorgaande edities.

Ik ben benieuwd hoe de organisatie dit overweldigende succes heeft ervaren en of er wordt ingezet op groei van dit festival en zo ja, wordt er dan een terrein bij het festival aangetrokken, of dat er wordt gestuurd op een maximaal aantal bezoekers – passend bij het karakter van het festival – en een kaartenstop bij dreigende overschrijding. Het mooie weer heeft uiteraard ook meegespeeld in het ophogen van de aantallen. Er zullen vele last minute beslissers zijn geweest. Ik was er zelf ook eentje van.

 




Er zijn nog geen reacties
Wat we van de broncode van Berlijn kunnen leren
4 maart 2013

Iedereen die wel eens in Berlijn is geweest voelt dat in de stad een bijzondere sfeer hangt. Een speciale geestelijke ruimte die het mogelijk maakt vrij te denken te handelen, te leven, te ontdekken, een speciaal soort ruimtelijk welbevinden dan elders niet zo sterk als zodanig wordt ervaren.

Tamara Rookus, als onderzoekster aan het ARCCI verbonden, vroeg zich af wat Berlijn zo speciaal maakt en ging het afgelopen jaar op onderzoek naar de broncode van Berlijn. Afgelopen vrijdag presenteerde zij de bevindingen van haar onderzoek in – toepasselijker kan het bijna niet – het Apeldoornse ‘Klein Berlijn‘, een vrijplaats in het voor het overige toch enigszins monotome en behoudende Apeldoorn.

Rookus ging op reis naar Berlijn en nam onder andere mee: ‘Welcome to the experience economy‘ van Pine en Gilmore, ‘Het Manifest van de Ruimte‘ een pleidooi van de Arnhemmer Paul de Bruijn voor een radicaal ander cultuurbeleid waarbij hij o.a. verwijst naar de geestelijke ruimte van Berlijn en tot slot het boekje ‘Berlijn voor gevorderden, 8 Nederlanders over de ziel van hun stad’. Stuk voor stuk intrigerende werkjes.

Bron afbeelding P. de Bruijn

In de afbeelding hierboven de vier belevenis categorieën volgens Pine en Gillmore. Uit het onderzoek van Rookus kan worden geconcludeerd dat belevenissen in Berlijn zich met name in het kwadrant rechtsonder bevinden, op belevenissen die een escapistisch gevoel opleveren. En kijkend naar het model plaatst dat Berlijn in een bijzonder daglicht. De theorie van Pine en Gillmore gaat immers van een veel gelijkmatige verdeling uit. Berlijn is niet alleen een stad van belevenissen, de stad manifesteert zich daarnaast ook nog in een heel sterk tot de verbeelding sprekend kwadrant.

En wat maakt dat met name op escapisme wordt gescoord in Berlijn? Tamara Rookus concludeert daar daar bepaalde materiële zaken voor nodig zijn zoals relatief veel bestemmingloze ruimte (in Berlijn oneindig voorradig), een expeditie-element (je moet moeite doen de bestemming te bereiken), multidisciplinaire aanpak van het event, een extreme vorm (altijd anders dan het normale oftewel met verrassingselementen) en participatie (de bezoeker dient zelf meedoen).

Hoe kun je nu als gemeentebestuur of als stad iets meer van dat berlijngevoel in eigen omgeving doen ontstaan? Het onderzoek biedt een interessante kapstok. Zijn de materiële criteria voorhanden en/of valt daarop te sturen? Paul de Bruijn, ook aanwezig die avond, stelt dat de gemeente op het gebied van versoepelen van vergunningen heel veel kan betekenen en als je kijkt naar ondernemerschap, met name jonge ondernemers (dertig min) van belang zijn. Het is met name deze groep die uiterst creatief en inventief met nieuwe mogelijkheden en kansen weet om te gaan.

 

Klein Berlijn Apeldoorn

Als je als gemeente – ondanks de crisis – toch nog subsidies op events wilt afgeven, is de opsomming van Rookus een mooi handvat om de doelmatigheid van het event te toetsen, maar ook voor de riscioberekening van de ondernemers/organisatoren zelf; wat te doen of juist na te laten om een event met succes te introduceren. En als je dit soort pareltjes al in je stad heb, wees dan trots en schreeuw het van de daken.

Jongeren waren er wel, die avond in Apeldoorn. Heel verfrissend en verrassend overigens. Op discussie en presentatie-avonden laten juist jongeren zich niet zo vaak zien. Nu was deze avond ook met name via sociale media aangekondigd en dat maakt een verschil. Feitelijk is Klein Berlijn zelf een mooi voorbeeld van nieuwe geestelijke ruimte voor Apeldoorn. Het is immers de inhoud en de plek zelf waardoor er belevenis ontstaat.

 



  1. admin says:

    ads