Kunst tagged with 'Herbestemming'  

 
Blogs op de site GSRO
15 september 2015

recente blogs op de site van de GSRO:

2016

Er is kunst na de crisis en bovenal in Gorssel

Berlijnse flair in Düsseldorf

2015

3 nov: Spelen boven de stad. Lees meer.

12 mei: Over de expositie China8 en grensoverschrijdende samenwerking.  Lees meer.

19 april: Oost Nederland moet werken maken van stedelijke samenwerking. Lees meer.

6 maart: Over vintage en pop ups en wederopbouwarchitectuur. Lees meer.

26 februari: Tussen Randstad en Ruhrgebied Lees meer.

19 januari Neugnadenfeld, schuldig landschap. Lees meer.

 

 




Er zijn nog geen reacties
Manifesta 2012 Genk, eerbetoon aan drie generaties mijnbouw
27 september 2012

 

Zou Genk de Manifesta hebben gevonden, of de Manifesta Genk? Ik denk het laatste. Maar ze passen wel bij elkaar. Beiden vernieuwend,  het roer moet soms om.

De Manifesta, al weer de 9e editie, prijst zich op haar eigen site als volgt aan: ‘Manifesta is dé reizende Europese biënnale voor hedendaagse beeldende kunst. Samen met evenementen zoals de biënnale van Venetië en de Documenta in Kassel is Manifesta één van de meest vooraanstaande kunst evenementen van Europa.’

 

Dat is niet niks. Nog niet eens twee decennia meedraaiend en jezelf zo aanprijzen. Of de stelling waar is, daar waag ik me maar niet aan. Wat wel waar is dat de Manifesta 9 raakt door de eenvoud en diepgang van haar thematiek en krachtig expressie van het getoonde werk. Waar bij eerdere edities de nadruk lag op het zichtbaar maken van beginnende kunstenaars en actuele kunst is dit beginsel bij de 9e editie volledig losgelaten: locatie, thema en historisch besef vloeien naadloos in elkaar over.

De locatie is de voormalige Waterschei kolenmijn in Genk, het thema de vroegmoderne industrialisatie en in het bijzonder de mijnbouw. De geëxposeerde werken zijn niet alleen van de hand van professionele kunstenaars, ook kunst- en cultuuruitingen van de mijnbouwers zelf komen ruimschoots aan bod. En vooral dat laatste maakt de expositie heel bijzonder. Er gaat een duidelijk signaal van uit: kunst is een heel breed begrip en van ons allemaal.

 

 

Mijnbouw, de start van industrialisatie in Europa, het lijkt zo lang geleden. Maar dat is een misvatting. De mijnbouw in Waterschei bijvoorbeeld, startte pas in de jaren twintig van de vorige eeuw en sloot haar deuren in de jaren 80. Start en opheffing in een tijdsbestek van 60 jaar. De expositie raakt daarmee ook wezensvragen. Wat heeft ons de industrialisatie gebracht? Zijn we er als maatschappij wel door gegroeid? Zitten we als Europa niet opgesloten in een periode van snelle globalisering, morele degeneratie en obsessie met geld?

 

Waterschei hoofdgebouw. Op de voorgrond parkeerterrein afgezet met riet

Waar in Nederland veel mijnbouw sites na sluiting zijn platgegooid, en het bijna lijkt alsof ze er nooit zijn geweest, is Belgisch Limburg veel zorgvuldiger met haar historisch mijnbouwerfgoed omgegaan. Genk trekt in vaktijdschriften al een paar jaar aandacht. Onlangs is het complex C-mine opgeleverd. Prachtig gerenoveerd en uitgebreid met nieuwbouw. En nu o.a. de thuisbasis voor kunstonderwijs, creatieve ondernemers en een bioscoop. En binnenkort is het Waterschei complex aan de beurt. Het wordt de basis van het Thorpark, een themapark geheel gericht op innovatie en kennis. De eerste ingrepen zijn nu al zichtbaar in het gebied. Voor een gemeente met amper 60.000 inwoners twee behoorlijke investeringen.

 

C-mine complex

En daarmee is Genk op weg naar weer een nieuwe bestemming. Door de mijnbouw op de kaart gekomen in de eerste helft van de twintigste eeuw, en noodlijdend door te teloorgang van de sector in de jaren 60 vestigde ze in diezelfde periode naam door de bouw van het eerste grootschalige nieuwbouwwinkelcentrum van Belgie. Het roer moest om. De ingreep lukte en het winkelend publiek uit de regio stroomde toe. En nu worden de troeven ingezet op hoogwaardige creatieve en innovatieve dienstverlening.

Wie overigens denkt dat Genk een smaakvol opgepoetst stadje is, heeft het mis. De stad oogt nogal rommelig. Veel smakeloze nieuwbouw en verrommelde gebieden met zo af en toe een pareltje zoals het C mine complex of een voormalige tuinwijk. Qua stedelijk schoon valt er nog veel winst te behalen. En dat geldt ook voor de bewegwijzering: Het was wel even zoeken, trots als Genk is op het binnenhalen van de Manifesta, adequate bewegwijzering naar de expo site kon er blijkbaar amper af.

 




Er zijn nog geen reacties
Is Roombeek wel voldoende bekend aan de andere kant van de IJssel?
16 september 2012

 

Roombeek, een bijzonder stukje Enschede. Bekend door de vuurwerkramp. En tevens belichaamt deze wijk de roots van Twente: Grolsch en Textiel. Treffender kan het DNA van Twente niet zijn.  De vuurwerkramp heeft Enschede wel op een hele bijzondere manier op de kaart gezet. Iedereen weet zich de vuurwerkramp nog te herinneren. De ramp die er voor zorgde dat plotsklaps een wijk volledig van de kaart werd geveegd. Maar weet iedereen wel dat de wijk terug kwam, maar nu als een culturele en architectonische hotspot?

Het is soms een bijna surrealistische ervaring in Roombeek anno nu te lopen. De statistieken zijn genadeloos over Enschede. In de Atlas voor Gemeenten 2012, waarin jaarlijks de 50 grootste gemeenten op diverse punten worden vergeleken,  scoort Enschede op de woonaantrekkelijkheidsindex op de 45e plaats en op de sociaal economische index op de 47e plaats. Geen aantrekkelijke scores dus. Lager had bijna niet gekund.

Rijksmuseum Twente, expo Koen Verheule tot en met 30/9/2012

En in datzelfde Enschede ligt Roombeek. Dat dankzij diverse geldstromen, waaronder Europese gelden, weer op de kaart is gezet, maar nu als een cultureel en architectonisch hoogstandje. Komende vanuit het station wordt de argeloze bezoeker nog even afgeleid door smakeloze naoorlogse architectuur, maar al na een paar minuten lopen leiden de bewegwijzeringen de bezoeker op weg naar Roombeek, door een mooie straat met vooroorlogse architectuur naar de Lasondersingel, alwaar sinds 1930 het Rijksmuseum Twenthe is gehuisvest. Het museum ligt aan de rand van Roombeek en bleef gelukkig overeind tijdens de ramp.

Enschede heeft het museum aan de textielbaron van Heek te danken, die zijn collectie graag in een passend pand zag gehuisvest en aan de nationale overheid, die zich toentertijd met enige schaamte realiseerde dat het oosten des lands wel zeer karig was bedeeld in kunst en cultuur en ook niet nee wilde zeggen op het verzoek van de heer van Heek.

Het museum heeft het anno nu moeilijk. Een behoorlijke tik op de vingers van de Raad van Cultuur eerder dit jaar én gehuisvest in Enschede, niet echt een stad waarbij de rest van Nederland zijn vingers begint af te likken.

Voormalig Balengebouw, toekomstig Jan Cremer Museum.

Hoe verleid je de bezoeker te komen? Uiteraard door goede exposities te organiseren maar ook door mee te liften op Roombeek. In ieder geval door op de site duidelijk te melden dat het Rijksmuseum onderdeel is van Roombeek, dat er om de hoek iets heftigs is gebeurd en dat in reactie daarop heel iets moois is gecreëerd. Dan worden ze aan die andere kant van de IJssel weer opnieuw nieuwsgierig.

Het blijft een hele bijzondere ervaring door Roombeek te slenteren. Zoveel cultuur, zoveel bijzondere architectuur. En dat allemaal in Enschede. Neem het oude Balengebouw, waar vroeger de katoen werd gestapeld en waar nu druk wordt gerenoveerd om het Jan Cremer Museum te huisvesten. Of de TwentseWelle, gehuisvest in het voormalige Roozendaalcomplex (een textielfabriek uiteraard). In eerste instantie een beetje bevreemdend: Waar gaat dit museum over? ‘Museum van het menselijk avontuur’, meldt de folder. Het roept visioenen op van mammoets, scherven en dergelijke. Gaat het daar over?  Ja ook.  Maar dit is Roombeek. Wat is de link?

TwentseWelle, industriële apparaten, textiel

In de zaal waarin industriële apparaten zijn opgesteld uit het textielverleden begint het opeens spannend te worden. Hier ruik je het verleden. De machines staan erbij alsof ze gisteren nog hebben gedraaid. En ze ruiken zoals geoliede machines behoren te ruiken.  Hier zie je nog hoe techniek ooit begon. Hoe techniek werkt. Machines die bijna kunstwerken lijken. Je ziet en begrijpt de functie van elk moertje en boutje. Het lijkt me erg zinvol om hier klassen vol jongeren naar toe te sturen. Is techniek niet leuk? Wel waar. Als je dit ziet begrijp je waar techniek over gaat. Krijg je zin in techniek!

Of neem de kunstruimte Tetem of 21Roozendaal. Ook onderdeel van Roombeek. Innovatie, wetenschap en kunst staan er centraal.  En dat allemaal in Enschede, dat zo laag scoort op de landelijke index. Wat ook bijblijft is de leegte. Een opvallende stilte, in de aanlooproute er naar toe, in de musea zelf en op de pleinen van Roombeek. Prachtige terrassen, ze zijn er, maar ze moeten nog wel bevolkt worden door kunstminnend Nederland. Roombeek moet echt nog bekend worden aan de andere kant van de IJssel.

 

 

 




Er zijn nog geen reacties