Creatieve Industrie tagged with 'Zwolle'  

 
Fablab Zwolle
5 juli 2013

 

Bezieling en passie brengt je ver. Dat werd gisteren opnieuw duidelijk. Nederland is weer een Fablab rijker. Deze keer niet opgezet vanuit overheid, onderwijs en vergelijkbare partijen, maar gedreven vanuit de wens van één kunstenaar, een fablab in de nabijheid te hebben, of nog liever, dat fablab in het eigen atelier te realiseren en de mogelijkheden die de basisuitrusting van een fablab biedt, te delen met anderen.

Een paar jaar geleden kwam Kees Klaassen, werkzaam onder de naam ‘In Kees of Metals‘, gevestigd in de Cultuurwerkplaats R10 te Zwolle, in aanraking met het concept Fablab. Een Fablab kan worden gezien als een werkplaats, waar uitvinders en ontwikkelaars gebruik maken van een collectieve infrastructuur, zoals 3D printers, lasersnijders en frezen. De gebruikerskosten zijn laag, de achterliggende gedachte is open source, gerealiseerde ontwerpen worden via het internet gedeeld.

 

Fablab Zwolle in actie, 3D borstbeeld van een bezoekster

Nadat een mobiele fablabtruck Zwolle voor de duur van twee weken had aangedaan, was het ijs gebroken. Ook andere partijen in Zwolle waren geïntrigeerd door het gedachtengoed van een Fablab en mogelijkheden werden verkend. Het droombeeld was een groot gezamenlijk Fablab, dat tenminste vijf dagen in de week was opengesteld voor diverse doelgroepen (hobbyisten, kunstenaars, ontwerpers, ondernemers, studenten en lagere en middelbare scholieren). De energie was er, het verlangen ook, maar het struikelblok waren de financiën en met name de personele kosten. Het tijdvlak van de grote subsidiestromen was voorbij en allengs werd duidelijk dat een dergelijk omvangrijk Fablab niet zomaar uit de grond kon worden gestampt.

 

Cultuurwerkplaats R10 Zwolle

Ondertussen bleef de droom van Kees levendig. Waarom niet een klein Fablab met een beperkte openstelling en als het bij mij in de ruimte staat, had hij zich bedacht, kan ik de mensen zelf wel een beetje wegwijs maken. Zo simpel kan het dus ook zijn. En deze droom viel wel te realiseren.

In Zwolle staat in R10 nu een compleet ingericht mini Fablab, toegankelijk op dinsdagavond en zondagmiddag. Zie hier de passie van Kees, op tijden waarop anderen liever niet aan de slag gaan, deelt hij graag zijn kennis en kunde en is het Fablab geopend als een open source werkplaats.

 

Fablab Zwolle

De combinatie is prachtig, een fablab in een creatieve broedplaats. Buiten de open source tijden is er voor huurders van de cultuurwerkplaats R10, veelal kunstenaars en jonge ontwerpers, voldoende tijd om met de lasercutter, de 3d printer, de vinylplotter of de CNC-Frees aan de slag te gaan. Tijdens de open source zijn met name nieuwsgierige jongeren welkom, om de mogelijkheden van het lab te ontdekken of kleine bedrijfjes om te prototypen of kleine oplagen voor producties te gaan draaien.

 

Opening Fablab Zwolle 4 juli 2013, vlnr Kees Klaassen, Tineke Voskamp R10, Ed Kooijman directeur PSP en Dick Aukes directeur R10.

Er met de vestiging van dit Fablab begint het Fablablandschap van Zwolle behoorlijk kleur te krijgen. Want naast dit kersverse Fablab in R10 is er ook nog het lab van het Polymer Science Park (PSP) waar op hoog industrieel onderzoeksniveau aan innovatie wordt gewerkt, met name op het gebied van 3 D Printing. En Zwolle zou Zwolle niet zijn, als de verbindingen niet werden gemaakt. De opening van het Fablab in R10 werd verzorgd door Ed Kooijman, directeur van het PSP. Hij wenste de aanwezigen vooral veel open innovatie en fouten toe. Want alleen dan, zij hij met een big smile, worden de mooiste dingen ontdekt. En daarin geef ik hem helemaal gelijk.




Er zijn nog geen reacties
Zwolle op de kaart zetten
2 juni 2013

 

Dit weekend gonsde het in Zwolle. In de eerste plaats omdat museum de Fundatie na een fikse verbouwing weer is opengegaan. Het gaat hier niet om een extra vleugel of een fikse renovatie van het pand, maar om de creatie van een stedelijk icoon. Op het dak van het klassieke gebouw is een eivormige opbouw geplaatst, bedekt met blauwe tegeltjes. Het geheel is heel feeëriek, bijna boven het hier en nu verheven. Het is tegelijkertijd een krachtig en gedurfd gebaar van Zwolle, eindelijk springt de stad een beetje uit de houding en haar historische jas.

Het gonsde ook in de stad omdat dit weekend o.a de jaarlijkse boekenmarkt, het internationaal Vertelfestival en het festival Kunsten op Straat plaatsvonden, gezamenlijk verenigd onder de naam Zwolle Unlimited. Vervolgens was er ook nog de opening van de expositie ‘Stad in Beeld‘ in het Stedelijk Museum Zwolle.

 

Museum de Fundatie

 

Zwolle wil zichzelf beter op de kaart zetten en de Fundatie wil dat ook. Dat is een mooie gezamenlijke missie en een terechte overigens, beiden zijn het waard. Vanmorgen twitterde de Stentor dat de Fundatie 8000 bezoekers op haar eerste openingsdag had getrokken. Dat is een mooie belofte voor de komende tijd, stad en museum zijn in beeld.

Ik ken de stad al jaren en wat ik me iedere keer weer afvraag is hoe de argeloze toerist zijn/haar weg naar het kunst en cultuuraanbod moet gaan vinden. Ik mis de verbinding tussen de instellingen en verleidende acties om de toerist voor een aantal dagen aan Zwolle te verbinden. Vanmorgen bijvoorbeeld kreeg ik bij de ingang van de Fundatie een hand-out aangereikt over de Fundatie zelf en eentje over de ‘Fundatie Fellows Zwolle’. De laatste folder bleek een verzameling te zijn van een 15 tal partijen, met name horeca en detailhandel, met een plattegrondje op de achterkant, waarop de Fundatie stond aangegeven en de betreffende 15 partijen. That’s all. Geen verdere opgave van de overige musea, galeries en theaters of kekke zaakjes en ook geen vermelding van de festivals die elders in de stad plaatsvonden.

 

Expositie ‘Stad in beeld’, Stedelijk Museum Zwolle, detail van werk van Yang Yongliang

 

Hoe had die argeloze toerist al die leuke dingen dan wel moeten vinden? De site van de VVV/Zwolle Marketing biedt iets meer soelaas, maar is helaas ook niet volledig. Hierop wel veel aandacht voor de opening van de Fundatie en de diverse festivals in het eerste weekend van juni, maar op de evenementen kalender die duidelijk zichtbaar op de hoofdpagina prijkt, wordt bijvoorbeeld niet de opening op 2 juni van de expositie ‘Stad in Beeld’ van het Stedelijk Museum Zwolle vermeld. Ik moet een paar keer klikken, om de informatie wel te vinden. Maar ik heb een voorsprong, ik weet dat op 2 juni de start van een nieuwe expositie is.

Wat dat betreft is de site van Zwolle Unlimited heel overzichtelijk. Daarop staan de initiatieven van 16 partijen die zich voor dit weekend hebben verenigd geordend bij elkaar, een fotootje per initiatief en daaronder de informatie. De Fundatie en het Stedelijk Museum zijn echter niet van de partij. Misschien ook wel begrijpelijk, in Zwolle Unlimited hebben zich met name kortdurende festival activiteiten verenigd en daaraan voldoen langlopende exposities niet. Maar ik denk ondertussen wel weer aan die argeloze toerist, die zo graag van alles in Zwolle zou willen genieten en aan de stad Zwolle zelf, welke de toerist zo graag wat langer dan één dag aan de stad zou willen verbinden.

 

Expositie ‘ Dansen op de vulkaan, Museum de Fundatie, werk van Sella Hasse. 

 

De expositie in beide musea hebben overigens een hele mooie rode draad. In de Fundatie is o.a de expositie ‘Dans op de vulkaan, kunst en leven in de republiek van Weimar’ te zien. Hierin heel veel aandacht voor het stedelijke leven in al haar facetten, hetgeen prachtig aansluit op de expositie ‘Stad in beeld’ in het Stedelijk Museum Zwolle.  Eén plus één is drie, ja toch? Waarom geen combi tickets verkopen?

Een stad waar ik altijd snel kan vinden wat er op cultureel gebied speelt, is  Eindhoven. Op de digitale agenda van ‘uit in Eindhoven‘, een zeer visueel ingestelde kaart, kan de nog van niets wetende toerist, maar ook de eigen inwoner, in een oogopslag vinden wat waar en wanneer is. Dat is wel zo fijn en daarmee staat het cultuuraanbod van Eindhoven duidelijk op de kaart.

Beide genoemde exposities zijn overigens prachtig, niet alleen voor liefhebbers van kunst maar ook voor al die city geeks, altijd op zoek naar het diepste wezen van de stad. ‘Dansen op de Vulkaan’ is nog te bewonderen tot 15 september, ‘Stad in Beeld’ tot 20 oktober.

 




Er zijn nog geen reacties
De stille opmars van het Fablab en de 3D printer
20 februari 2013

Vandaag staat er een twee pagina’s groot artikel in het NRC over 3D printers: ‘3D printers, de knutselaars creëren een eigen industrie’. De link is niet digitaal beschikbaar, liefhebbers zullen de krant moeten kopen of deze in de bibliotheek er op moeten naslaan.

Mijn eerste kennismaking met een 3D printer dateert al weer van een aantal jaren geleden. De printer stond opgesteld in de van Nelle Fabriek in Rotterdam. Onze gastheer van die dag sprak trots en vol eerbied over het apparaat, maar ook over de fijngevoeligheid en de aanschafprijs. We bleven allemaal op gepaste afstand staan, bang dat we waren dat een kleine beweging van een van ons het peperdure apparaat schade zou berokkenen.

Tegenwoordig kun je al voor een slordige duizend euro een eenvoudige 3D printer aanschaffen. Nederland heeft het begrip Fablab en 3D printing heel snel geadopteerd. De Fablab beweging is wereldwijd, opgestart vanuit het MIT. In een Fablab kunnen gebruikers aan de slag met o.a 3D printers, vinyl- en lasersnijders. Opvallend zijn het grote aantal early adopters in Nederland. Kijk maar eens naar het kaartje waarop de wereldwijde verspreiding van Fablabs staat aangegeven. Het is een grote kluwen van hits in noord west Europa en als je inzoomt blijkt Nederland met name voor die kluwen verantwoordelijk te zijn.

 

Aanvoer voor de 3D printer, nu nog draad straks een 3D geprint product

Gebruikers van Fablabs delen de ontwerpen en bijbehorende software on-line. Auteursrechten en patenten zijn daarbij niet meer relevant. We hebben het hier feitelijk over crowdsourcing. De opmars naar een nieuwe maatschappij waarin we door te delen gezamenlijk groeien en er als samenleving op vooruitgaan. Maar voordat de lezer op het verkeerde been wordt gezet: naast de wereldwijde FabLab beweging zijn er inmiddels ook tal van labs waar 3D printing mogelijk is zonder dat de ontwerpen on line worden gedeeld.

In het najaar van 2011 hebben we in Zwolle met behulp van een subsidie van de provincie Overijssel en de gemeente voor de duur van twee weken een mobiel FabLab naar Zwolle kunnen halen. Eerst was er een soort van aarzeling, wat is dat? Wat kan je ermee? Is dat leuk? Ja een Fablab is leuk. Het prikkelt de fantasie. Het zet aan tot ontwerpen en creëren. Het maakt de gebruiker tot producent en consument tegelijkertijd. Toen de eerste vragen waren beantwoord liep het storm. We konden elke dag een workshop met een groep ondernemers, kunstenaars of studenten inboeken. Niet dat 3D printing in Zwolle in 2011 geheel en al onbekend was.  3D printers stonden al in de werkplaatsen van de onderwijsinstellingen en in diezelfde periode werd ook in het Polymer Science Parc Zwolle (PSP) een 3D lab ingericht. De onbekendheid met dergelijke producten was echter net als in de rest van Nederland nog groot. Inmiddels neemt de bekendheid toe. Zo ook in Zwolle. Het 3D lab in het PSP wordt steeds vaker bezocht en binnenkort zal ook een klein Fablab conform de uitgangspunten van de wereldwijde Fablab beweging in de creatieve broedplaats R10 worden gerealiseerd.

3D printer en producten uit het 3D lab in het Polymer Science Parc

De gevolgen van 3D printing worden onderschat. Te vaak nog wordt 3D printing geassocieerd met de creatieve sector. Dat het een speeltje voor kunstenaars en ontwerpers zou zijn. Dat is een vergissing. Het klopt dat het met name kunstenaars en ontwerpers zijn die als eerste de voordelen van het 3D printen onderkennen, maar ook de overige sectoren zijn zich steeds meer bewust van de ongekende mogelijkheden die 3D printing gaat bieden. Neem de zorgsector, wat te denken van een op maat geprinte prothese?

Denk nog een stukje verder en is er zelfs sprake van een omwenteling in de productieketen. De kopieermachine heeft het carbon en de schrijver overbodig gemaakt. De computer de secretaresse. Nu nog worden de producten die we kopen voor ons ontworpen en soms via vrij agressieve marketing door onze strot geduwd. Straks zijn we zelf aan zet. De 3D printer zal in elk huishouden staan. We ontwerpen de vorm die we willen, recyclen desgewenst oud materiaal, gooien het in de aanvoer naar de printer en printen het nieuwe product uit. Producenten van diverse gebruiksartikelen en de detailhandel doen er verstandig aan zich de stille opmars van 3D printing te realiseren. Feitelijk gaan 3D printing en het huidige tijdsbestel volledig hand in hand, we schakelen een deel van de productiekolom uit en trekken de regie weer naar ons zelf toe.

 



  1. 3d 4every1 says:

    Wat leuk om te lezen, ik had de foto’s van onze 3d modellen nog helemaal niet gezien. Sinds januari zijn wij (www.3d4every1.nl) helemaal gevestigd op het Polymer Science Park.

  2. Jan Taco te Gussinklo says:

    Mooie publicatie. Zoals je weet (website) ben ik al in een vroege fase overtuigd geraakt van de potenties van de 3D printer. Zeker ook voor de toepassing van geheel nieuwe materialen en doelen. Al gelezen van het plan rond 3D oor?

    dutchbuttonworks.com/2012/12/een-oor-aannaaien/