Blog tagged with '3D printing'  

 
Over lijnzaad, het Polymer Science Park en 3D printen
21 september 2013

Op het terrein in Zwolle langs de Nieuwe Vecht waar ooit lijnzaadolie werd geproduceerd werd eergisteren door het Polymer Science Park in samenwerking met onder andere de hogeschool Windesheim, lectoraat kunststoftechnologie (Zwolle) en Stenden PRE (Emmen), de beurs 3DprintNL georganiseerd. Het lijken toevalligheden, maar er is een duidelijk verband tussen het produceren van lijnzaadolie, de oprichting van het innovatiecentrum PSP en 3D printen.

In Oost Nederland werd in vroegere tijden veelvuldig vlas verbouwd, ten behoeve van de productie van linnen en lijnzaadolie. In Zwolle stonden maar liefs vier lijnzaadmolens langs de Nieuwe Vecht. Alleen de molen de Passiebloem staat er nu nog in vol ornaat. Het was de lijnzaadproductie, die onder andere de verfproductie en chemie in oost Nederland een boost gaf en op deze specifieke plek in latere tijden een industrieterrein liet ontstaan, met o.a. chemie (DSM) en technologie (Phillips) als belangrijke spelers.

 

Beurs 3DPrint.nl, 19 september 2013

De regio rondom Zwolle is mede door deze ontstaansgeschiedenis een belangrijke speler op het gebied van kunststoffen geworden (Overijssel en Drente samen vormen de tweede kunststofregio van Nederland) en om deze ontwikkeling een extra boost te geven is het Polymer Science Park opgericht als open innovatiecentrum voor toegepaste kunststof technologie met o.a. DSM en van Wijhe verf als partners.

Het PSP is een jong innovatiecentrum maar doet het goed. Overal in Nederland verrijzen innovatiecentra als paddestoelen uit de grond. Het lijkt wel een toverformule, zet een paar bedrijven inclusief onderwijsinstellingen bij elkaar, plak er een bordje ‘innovatiecentrum’ op en ontwikkeling is gegarandeerd? Zo werkt het niet. In een onderzoek dat Buck Consultancy vorig jaar verrichte naar innovatiecentra, krijgen maar 33 van de 74 opgerichte innovatiecentra het predikaat ‘echte campus’ toebedeeld: ook het PSP wordt als zodanig door Buck gekenmerkt.

 

Collectie PSP, kunststoffen gebruiksvoorwerpen van welleer

Als sinds jaar en dag gebruiken we zowel voor industrieel gebruik als voor consumptief gebruik diverse kunststof producten. Wie herinnert zich bijvoorbeeld niet de prachtige zwarte bakelieten telefoon van de PTT met een indrukwekkende draaischijf en een gigantische zware hoorn? Bakeliet is ook kunststof. Bij de herinnering aan een dergelijk product worden sommige mensen sentimenteel. De meesten van ons krijgen echter negatieve gevoelens als het om kunststof gaat. Kunststof wordt vaak geassocieerd met niet afbreekbaar materiaal. Maar tegenwoordig maakt de sector ook afbreekbare producten en producten gemaakt van biologisch materiaal. Dat deed de natuur overigens ook al. Barnsteen is een hars en harsen kunnen worden gezien als natuurlijke kunststoffen.

Het PSP heeft overigens in haar lab een prachtige collectie kunststoffen gebruiksvoorwerpen uitgestald staan maar deze collectie is feitelijk semi openbaar. Bezoekers van het Lab kunnen er een blik op werpen, maar zo maar binnen lopen, alleen maar om de collectie te bekijken, zo ver is het nog niet. Alle mankracht wordt op dit moment gestoken in de verdere op- en uitbouw van het kenniscentrum.

 

Geëxposeerd materiaal Beurs 3Dprint.nl

Terug naar de beurs 3DprintNL. Want wat is dan de verbinding tussen het PSP en 3D printen? Dat is snel verklaard: Rapid Manufacturing en Rapid Prototyping – oftewel 3D-scannen en –printen, maken het mogelijk direct vanuit de computer diverse kunststofproducten te maken, waardoor het maken van dure matrijzen overbodig kan worden. Op het PSP wordt onder andere onderzocht waar dergelijke omslagpunten liggen. Het is maar een voorbeeld, uiteraard zijn er nog veel meer dwarsverbindingen.

Met de organisatie van de 3D beurs werd door organisatoren nog een ander signaal afgegeven, namelijk dat de regio reeds vele 3D bedrijven kent en landelijk gezien ook voornemens is een belangrijke rol op dit gebied te spelen. 3DprintNL was met ruim 500 bezoekers zondemeer druk bezocht. Wat dat betreft is een goed signaal afgegeven.

 

Het printen van een kikker tijdens 3Dprint.nl 

 

Een vluchtig bezoek aan de beurs kan overigens misleidend zijn. Er stonden ook een aantal exposanten die met name kleine 3D geprinte kunststoffen poppetjes en hebbedingetjes op hun tafel hadden uitgestald. En als je heel veel van dat materiaal tegelijk ziet staan en de impact van de achterliggende techniek niet goed begrijpt, dan ga je 3D printen misschien eerder zien als leuk speelgoed voor ontwerpers en hobbyisten in plaats van als een doorbraaktechnologie welke de wereld van productie en logistiek op relatief korte termijn op zijn kop gaat zetten. Wat dat betreft is teveel van het zelfde op een beurs niet altijd het juiste signaal. De bezoeker die echter de gelegenheid nam, ook een aantal lezingen bij te wonen kreeg een behoorlijke doorsnee van technieken en toepassingsmogelijkheden voorgeschoteld.

De gasten en exposanten van de beurs zullen er niet bij stil hebben gestaan, maar het is bijzonder om te bedenken, dat dit alles op deze plek heeft plaatsgevonden omdat ooit op grote schaal in Oost Nederland vlas werd verbouwd en verwerkende molens ten behoeve van de productie van lijnzaad, met name langs de Nieuwe Vecht in Zwolle hebben gestaan.




Er zijn nog geen reacties
Fablab Zwolle
5 juli 2013

 

Bezieling en passie brengt je ver. Dat werd gisteren opnieuw duidelijk. Nederland is weer een Fablab rijker. Deze keer niet opgezet vanuit overheid, onderwijs en vergelijkbare partijen, maar gedreven vanuit de wens van één kunstenaar, een fablab in de nabijheid te hebben, of nog liever, dat fablab in het eigen atelier te realiseren en de mogelijkheden die de basisuitrusting van een fablab biedt, te delen met anderen.

Een paar jaar geleden kwam Kees Klaassen, werkzaam onder de naam ‘In Kees of Metals‘, gevestigd in de Cultuurwerkplaats R10 te Zwolle, in aanraking met het concept Fablab. Een Fablab kan worden gezien als een werkplaats, waar uitvinders en ontwikkelaars gebruik maken van een collectieve infrastructuur, zoals 3D printers, lasersnijders en frezen. De gebruikerskosten zijn laag, de achterliggende gedachte is open source, gerealiseerde ontwerpen worden via het internet gedeeld.

 

Fablab Zwolle in actie, 3D borstbeeld van een bezoekster

Nadat een mobiele fablabtruck Zwolle voor de duur van twee weken had aangedaan, was het ijs gebroken. Ook andere partijen in Zwolle waren geïntrigeerd door het gedachtengoed van een Fablab en mogelijkheden werden verkend. Het droombeeld was een groot gezamenlijk Fablab, dat tenminste vijf dagen in de week was opengesteld voor diverse doelgroepen (hobbyisten, kunstenaars, ontwerpers, ondernemers, studenten en lagere en middelbare scholieren). De energie was er, het verlangen ook, maar het struikelblok waren de financiën en met name de personele kosten. Het tijdvlak van de grote subsidiestromen was voorbij en allengs werd duidelijk dat een dergelijk omvangrijk Fablab niet zomaar uit de grond kon worden gestampt.

 

Cultuurwerkplaats R10 Zwolle

Ondertussen bleef de droom van Kees levendig. Waarom niet een klein Fablab met een beperkte openstelling en als het bij mij in de ruimte staat, had hij zich bedacht, kan ik de mensen zelf wel een beetje wegwijs maken. Zo simpel kan het dus ook zijn. En deze droom viel wel te realiseren.

In Zwolle staat in R10 nu een compleet ingericht mini Fablab, toegankelijk op dinsdagavond en zondagmiddag. Zie hier de passie van Kees, op tijden waarop anderen liever niet aan de slag gaan, deelt hij graag zijn kennis en kunde en is het Fablab geopend als een open source werkplaats.

 

Fablab Zwolle

De combinatie is prachtig, een fablab in een creatieve broedplaats. Buiten de open source tijden is er voor huurders van de cultuurwerkplaats R10, veelal kunstenaars en jonge ontwerpers, voldoende tijd om met de lasercutter, de 3d printer, de vinylplotter of de CNC-Frees aan de slag te gaan. Tijdens de open source zijn met name nieuwsgierige jongeren welkom, om de mogelijkheden van het lab te ontdekken of kleine bedrijfjes om te prototypen of kleine oplagen voor producties te gaan draaien.

 

Opening Fablab Zwolle 4 juli 2013, vlnr Kees Klaassen, Tineke Voskamp R10, Ed Kooijman directeur PSP en Dick Aukes directeur R10.

Er met de vestiging van dit Fablab begint het Fablablandschap van Zwolle behoorlijk kleur te krijgen. Want naast dit kersverse Fablab in R10 is er ook nog het lab van het Polymer Science Park (PSP) waar op hoog industrieel onderzoeksniveau aan innovatie wordt gewerkt, met name op het gebied van 3 D Printing. En Zwolle zou Zwolle niet zijn, als de verbindingen niet werden gemaakt. De opening van het Fablab in R10 werd verzorgd door Ed Kooijman, directeur van het PSP. Hij wenste de aanwezigen vooral veel open innovatie en fouten toe. Want alleen dan, zij hij met een big smile, worden de mooiste dingen ontdekt. En daarin geef ik hem helemaal gelijk.




Er zijn nog geen reacties
Regionale impact van 3D printen
19 mei 2013

 

Een paar jaar geleden was 3D printen nog een betrekkelijk onbekend fenomeen en werd er hooguit door een handjevol enthousiaste ontwerpers en innovatieversnellers over gesproken. Dat is nu wel anders, in de kranten en social media volgen de berichten over 3D print technieken elkaar in hoog tempo op. De informatie is echter gefragmenteerd en de impact van een door ontwikkelde 3D techniek op de inrichting van de maatschappij als totaal en specifiek de economische verhoudingen tussen regio’s onderling wordt nog te weinig besproken.

Dat Nederland een beetje voor de stoet uitloopt met 3D printen wordt amper vermeld. Nederland heeft bijvoorbeeld de hoogste Fablab dichtheid in de wereld en ook de plannen voor het eerste 3D geprinte huis zijn in Nederland ontwikkeld. Of neem het wereldrecord D3 robotprinten, dat deze maand door Protospace in Utrecht, als alles goed gaat, wordt gerealiseerd.

Met andere woorden, het klimaat in Nederland is zeer ontvankelijk voor deze nieuwe techniek en dat is goed nieuws want 3D printen gaat de wereld veranderen. Deze week gaf innovatiedirecteur Egbert-Jan Sol van TNO ook een duidelijk signaal in het FD af aan ontwerpend en innoverend Nederland. Hij onderkent vijf innovatiekansen voor Nederland, een daarvan is het 3D printen van voedsel in samenhang met door te ontwikkelen gentechnieken.

 

 

Binnen onafzienbare tijd kunnen we allemaal onze eigen producten printen, of het nu om hebbedingetjes gaat of om kleine en grote noodzakelijke onderdelen. We halen een ontwerp van het internet, passen het eventueel nog een beetje aan en sturen de opdracht door naar de printer. Of we dat nu doen met een 3D printer thuis, of dat we de opdracht sturen naar de printboer op de hoek en het daar gaan ophalen, dat doet er niet toe. Kern van de zaak is dat we straks producent en consument tegelijk zijn geworden en dat we daarmee complete productie- en logistieke ketens uitschakelen. Dat betekent dat de huidige status quo tussen industriële kolommen en logistieke ketens en afnemers enerzijds en tussen ontwikkelde regio’s en lage lonen regio’s anderzijds, behoorlijk wordt opgeschud.

Velen zullen het zich nog amper kunnen voorstellen. Het oogt allemaal nog zo speels en onbeduidend wat we doorgaans voorbij zien komen: wat kleine plastic figuurtjes, uitgeprinte sieraden en 3D geprinte lampen. Hoezo gaat dergelijke producten voor een revolutie zorgen? Toen deze maand het 3d print ontwerp voor een pistool op het internet werd gezet, begon het een beetje te gisten. Verbazing alom. Dat kon dus ook. Inmiddels heeft de Amerikaanse defensie het ontwerp laten weghalen van de desbetreffende site. Wat ook wel een logische actie lijkt. Natuurlijk willen we niet dat elke gek zo maar een ontwerp voor een pistool in handen kan krijgen, maar het is feitelijk dweilen met de kraan open. Het ontwerp is inmiddels tig keer gedownload en het verandert niets aan de kern van de nieuwe werkelijkheid: er zullen steeds vaker ontwerpen worden upgeload, die vervolgens voor iedereen toegankelijk zullen zijn en in eigen beheer kunnen worden uitgeprint. Of dat nu om designproducten,  nuttige onderdelen, handige hebbedingetjes, complete inbouw pakketten,  huizen of – helaas – wapens gaat.

 

 

Het gaat nu nog vooral om producten opgebouwd uit plastic, maar we zullen in staat zijn steeds meer materialen in te zetten voor 3D printen. Ook organisch materiaal behoort tot de mogelijkheden en op den duur kunnen we complete organen van levendig materiaal printen. Een dergelijke ontwikkeling zal uiteraard ethische kwesties oproepen. Vragen als in hoeverre het menselijke leven volledig maakbaar en beheersbaar dient te zijn, maar ook wie komt wanneer in aanmerking voor dergelijke technieken en gaat deze techniek niet zorgen voor een grotere kloof tussen de haves and the have nots.

Maar terug naar het aspect van productie en logistiek. Als we alles zelf heel gemakkelijk ter plekke kunnen maken, schakelen we veel partijen uit die nu nog van de productie en de logistiek profiteren. Dat betekent in ieder geval milieuwinst, we gaan immers minder met onderdelen over de lange afstand slepen, maar het bekent ook in dat er economische verschuivingen gaan optreden met de daarmee gepaarde onrust. Wat gaat dat bijvoorbeeld voor de rol van Azië betekenen, nu nog de productiefabriek van de wereld, of Afrika, de grondsstoffenproducent bij uitstek. De futuroloog Stowe Boyd stelde zelfs dat de 3D printer er misschien wel de oorzaak van zou kunnen zijn dat het immense China, uit elkaar gaan vallen in verschillende deelstaten. Dat is een heel verstrekkende gedachte, maar het prikkelt wel tot nadenken over de impact van 3D printen op de inrichting van onze maatschappij en het effect van deze techniek op de huidige wereldorde. Hoezo nog denken dat 3D printen alleen maar een speeltje voor volwassen jongens en meisjes is?

 

 




Er zijn nog geen reacties