Blog  

 
Het tijdelijke landschap: Oberhausen
27 april 2013

 

Als er ergens waar de opkomst en neergang van stedelijke landschappen  zichtbaar aanwezig is, is dat wel in het Roergebied in Duitsland. We waren er afgelopen week, ter voorbereiding van een excursie ten behoeve van de GSRO.

Je hoeft alleen maar op het dak van de Gasometer in Oberhausen te gaan staan en een pallet aan menselijke ingrepen ontvouwt zich voor je ogen. Elk stukje grond, zo ver je kan kijken is ooit omgeploegd en heeft een door de mens toegewezen functie gekregen. Hoezeer de mens bouwt voor de tijdelijkheid is pijnlijk aanwezig in dit landschap.

Uitzichtplateau Gasometer Oberhausen

Gretigheid en hebberigheid hebben een stempel op het gebied gedrukt: Aftandse en opgepoetste mijnbouw installaties, sintelbergen, kasten van directiewoningen en kleine optrekjes voor de arbeiders, verlaten terreinen vol met onkruid waar resten van de funderingen nog boven het maaiveld uitsteken, volkstuintjes als groene component tussen al dit stedelijk geweld, de shoppingmall CentroO met een fikse horecaboulevard om het winkelend publiek verpozing te bieden, bruggen die weer een likje verf hebben gekregen, kanalen waarlangs nu fiets- en wandelpaden worden aangelegd en de immer grauw aandoende snelwegen. In een oogopslag 100 jaar stedelijk erfgoed dat de mens aan dit gebied heeft achtergelaten. Wanhoop en hoop voor de toekomst en tussen dit alles neemt de natuur terug wat de mens heeft verlaten.

 

Gasometer Oberhausen, binnenzijde ingepakt door Christo

Temidden van dit stedelijke geweld staat de Gasometer van Oberhausen. Ooit symboliseerde een dergelijk complex de overwinning van de mens op de natuur. Nu is de Gasometer een expositieruimte. Met grootse exposities die de mens bovenal wijst op de kwetsbaarheid van het bestaan.




Er zijn nog geen reacties
Markthalle Neun, Slow Food in Kreuzberg
15 april 2013

 

Iedereen die Berlijn ooit heeft bezocht is wel eens in Kreuzberg geweest. Overheersend is de alom aanwezige graffiti en de bizarre gewoonte werkelijk ook elk beschikbaar oppervlak af te plakken, geen lantaarnpaal en verkeersbord wordt daarbij gespaard. De zichtbaarheid van de aangeplakte boodschap is een kort leven beschoren, grote kans dat de posters van gisteren vandaag zijn over geplakt.

 

 

Het leven in Kreuzberg speelt zich grotendeels op straat af en ook steeds meer langs de Spree. Oorspronkelijke bewoners, nieuwe instroom, migranten, hippe gasten, anarchisten, kunstenaars en toeristen, het kruist elkaar in de openbare ruimten en heeft eigen plekken in de wijk om gelijkgestemden te treffen. Kreuzberg is daarmee van iedereen en bovenal grootstedelijk. De wijk is een kakofonie van geluiden, kleuren en bewegingen. De stilte zoeker zal in deze wijk wel een paar hoeken moeten omslaan, om in rustiger vaarwater te geraken.

 

 

Temidden van dit alles ligt Markhalle Neun. Op het eerste gezicht lijkt er nog niets uitzonderlijks aan de hand. Gevelreclames van de Aldi en de Kik bij de ingang van de hal geven de suggestie dat deze discounters zich hier ook daadwerkelijk ophouden en aangezien Kreuzberg geen luxe eiland is, lijkt deze gevelreclame feitelijk wel passend in het beeld.
Maar het is wel even slikken, zo’n prachtige historische markthal, je krijgt direct visioenen van prachtig opgestapeld fruit, balen vol met geurige kruiden en verse vismoten. Ondertussen realiseer je je dat dergelijke taferelen niet meer van deze tijd zijn en accepteer je schoorvoetend dat de werkelijkheid afstandelijk en rommelig is.

Binnengekomen is het verbazen. Ja de Kik en de Aldi houden hier inderdaad domicilie, helaas wel. Maar ook: deze markthal is prachtig en grotendeels nog authentiek, de geuren en kleuren van de uitgestalde waren zijn overweldigend. Wat is dit voor een plek? Gaan Aldi, Kik en Slow Food dan zomaar samen? Wat een bijzondere combinatie. En Slow Food in Kreuzberg? Het is een nieuw beeld dat even moet bezinken.

 

 

Markthalle Neun is een jong initiatief, opgestart in 2011 als buurtinitiatief door drie voortvarende ondernemers. In de entreehal een groot roze aanplakbiljet waarop de drie aangeven wat hun verwachting is en dat ze met vallen en opstaan, met experiment en lering in gezamenlijkheid met de overige participanten een succes van deze markthal zullen maken. Hun enthousiasme trekt ondernemers (in spe) aan en inmiddels is de hal gevuld met een pallet aan ondernemers die biologisch en of streekgebonden ambachtelijk geproduceerde verse waren aanbieden.

Overal statafels, zithoeken en kleine terrasjes. Je koopt iets lekkers en je schuift gewoon aan. Traditionele Duitse gerechten worden verorberd naast Italiaanse pasta’s en Turkse lekkernijen. Pasteitjes, quiches, wijnproeverijen, ter plekke gerookte vis, torenhoge taarten, een keur aan kaasjes, voor elk wat wils. Het water loopt je in de mond, de kwaliteit druipt van de producten af.

 

 

Het is er erg druk en de zaken gaan goed zo te zien. De huurcontracten van de KiK en de Aldi zijn reeds opgezegd zodat er op termijn nog meer vloeroppervlak voor de markt beschikbaar komt. Echter, om het initiatief goed te doen landen wordt de versmarkt vooralsnog twee dagen in de week georganiseerd. Het is de bedoeling toe te werken naar een weekmarkt. Op de overige dagen ligt de markthal er overigens niet stil bij. Steeds vaker vinden er speciaalmarkten, theaterfestivals en proeverijen plaats evenals events waartoe  jongeren zich voelen aangetrokken.

Ondanks de drukte op de marktvloer straalt de markthal rust uit en vormt een weldadige oase in het soms oververhitte Kreuzberg. Markthalle Neun heeft zondermeer een nieuwe dimensie aan de wijk toegevoegd. Het initiatief vormt een afspiegeling van sociale integratie, groen denken en nieuwe economische kansen. Het is zo’n plek die als een steen in de vijver niet alleen het vermogen heeft de locatie zelf, maar ook de wijdere omgeving te beroeren. Grote kans dat Markthalle Neun in het immer bewegende Berlijn wel eens een blijvertje zal zijn.




Er zijn nog geen reacties
Stattbad Wedding, expo en co-working space
13 april 2013

 

Verstopt in de Berlijnse wijk Wedding ligt het voormalige Stattbad. Goed bereikbaar met de S-bahn, maar ver weg van de gebaande paden voor toeristen en ook voor vele Berlijnse ingezetenen. De wijk is relatief arm, gentrification heeft (nog) niet toegeslagen.

Op zoek naar nieuwe initiatieven gerealiseerd in leegstaande gebouwen banen we ons voor een aantal dagen een weg door Berlijn. Als geen andere stad in Europa heeft Berlijn een overvloed aan vervallen panden die letterlijk schreeuwen om nieuwe gebruikers en grote leegten die genoeg plaats hebben voor nieuwe eigentijdse bestemmingen. Berlijn is één groot experiment. Hier borrelt en gist het. Europa is in mineur, het achterland van Berlijn loopt leeg en de metropool Berlijn is in transitie. Het zijn met name ondernemende bewoners die met minimale middelen ruimte en context weten te vervlechten, waardoor nieuwe inhoud en ervaringen ontstaan en waarde aan de stad wordt toegevoegd.

 

Werk van Alias, Expo Dissidents, voormalig Stattbad Wedding

Het voormalige binnenzwembad van Wedding is nu een co-working space en bar annex expositieplek. OPEN WALLS Gallery opende er vrijdag 12 april haar expositie ‘Dissidents’, een expositie die inzoomt op urban art. Hier geen breedvoerige openingstoespraak van de galleriehouder terwijl bezoekers het obligate wijntje drinken, maar een korte uitleg voor elke bezoeker bij de entree wat waar te zien is en voor iedereen een stempel op de hand als bewijs van betaling. De dressing code is zwart en de gemiddelde galerie bezoeker 30 jaar.

 

Voormalig zwembad Stattbad Wedding

De sfeer is ontspannen, met een flesje bier in de hand slentert het publiek door de voormalige doucheruimten, kleedkamers, zwembad en over de publieke tribunes.  Het publiek is deels van niet-Duitse afkomst, we horen heel wat talen om ons heen en de Zweedse stagiaire van de Gallery praat ons bij over de ins en out van de expositie. Het aangeboden materiaal is indrukwekkend. Er worden mooie namen geëxposeerd, althans wel voor hen die thuis zien in Street Art. Toch schittert hier het gemiddelde publiek dat doorgaans een opening van een expositie bijwoont, door afwezigheid.

 

Co-work space in het voormalig binnenzwembad van Wedding

Het is niet de kwaliteit van het geëxposeerde materiaal, het is eerder de rauwe plek en het stadsdeel dat afschrikt. Onbekend maakt nog steeds onbemind. De plek staat nog niet op de lijstjes van ‘places to be’, hetgeen puur het gevolg is van de ligging. Als het Stattbad in Prenzlauerberg of Kreuzberg had gelegen, was deze locatie zondermeer opgenomen en wellicht zelfs met stip genomineerd. Voor het nu is deze plek daarmee (nog) voorbehouden aan de Berlijnse Yuki, de Young Urban Kreative International, immer op zoek naar sfeer en  context en de plekken die er toe doen.




Er zijn nog geen reacties